Atur kota Anda Sab 7 Nov 2026 27 جمادى الأولى 1448 هـ 27 Jumadilawal 1448 H
AllahServantsعباد الله
Bahasa Indonesia Masuk Ajukan pertanyaan
Al-Qur’anDengarkanJadwal salatZakatDoaTanya jawabKomunitas Semua fitur Ramadan Penunjuk kiblat Kalender Hijriah 99 Nama Allah Penghitung tasbih PDF Al-Qur’an Terjemahan Perpustakaan belajar Doa dari Al-Qur’an Latihan hafalan Salat & puasa yang terlewat Haji & Umrah Diskusi Acara & kajian Tentang & kontak Cari di Al-Qur’an Ajukan pertanyaan Masuk

6:59Al-An'aam · ayat 59 dari 165

وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ إِلَّا هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِى ظُلُمَٰتِ ٱلْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِى كِتَٰبٍ مُّبِينٍ۝٥٩
WaAAindahu mafatihu alghaybi la yaAAlamuha illa huwa wayaAAlamu ma fee albarri waalbahri wama tasqutu min waraqatin illa yaAAlamuha wala habbatin fee thulumati alardi wala ratbin wala yabisin illa fee kitabin mubeenin
Dan kunci-kunci semua yang gaib ada pada-Nya; tidak ada yang mengetahuinya selain Dia. Dia mengetahui apa yang ada di darat dan di laut. Tidak ada sehelai daun pun yang gugur yang tidak diketahui-Nya, tidak ada sebutir biji pun dalam kegelapan bumi dan tidak pula sesuatu yang basah atau yang kering, yang tidak tertulis dalam kitab yang nyata (Lauḥ Maḥfūẓ).
Kementerian Agama
Tandai Baca dalam konteksnya Halaman mushaf 134
Ayat ini dalam 25 bahasa
Perpustakaan
29 tersimpan · 0 dimuat langsung
EnglishSaheeh InternationalSalinan tersimpan
And with Him are the keys of the unseen; none knows them except Him. And He knows what is on the land and in the sea. Not a leaf falls but that He knows it. And no grain is there within the darknesses of the earth and no moist or dry [thing] but that it is [written] in a clear record.
QuranEnc.com · Noor International Center · versi 1.1.2
FrançaisMuhammad HamidullahHanya non-komersial
C'est Lui qui détient les clefs de l'Inconnaissable. Nul autre que Lui ne les connaît. Et Il connaît ce qui est dans la terre ferme, comme dans la mer. Et pas une feuille ne tombe qu'Il ne le sache. Et pas une graine dans les ténèbres de la terre, rien de frais ou de sec, qui ne soit consigné dans un livre explicite.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
EspañolIsa GarcíaSalinan tersimpan
Él posee las llaves de lo oculto y nadie más que Él las conoce. Él sabe lo que hay en la tierra y en el mar. No hay hoja de árbol que caiga sin que Él lo sepa, ni grano en el seno de la tierra, o algo que esté verde o seco, sin que se encuentre registrado en un libro evidente.
QuranEnc.com · versi 1.0.2
DeutschBubenheim & ElyasSalinan tersimpan
Er verfugt über die Schlüssel des Verborgenen; niemand kennt sie außer Ihm. Und Er weiß, was auf dem Festland und im Meer ist. Kein Blatt fällt, ohne daß Er es weiß; und (es gibt) kein Korn in den Finsternissen der Erde und nichts Feuchtes und nichts Trockenes, das nicht in einem deutlichen Buch (verzeichnet) wäre.
QuranEnc.com · King Fahd Complex · versi 1.1.4
TürkçeDiyanet İşleriHanya non-komersial
Gaybın anahtarları O'nun katındadır, onları ancak O bilir. Karada ve denizde olanı bilir. Düşen yaprağı, yerin karanlıklarında olan taneyi, yaşı kuruyu ki apaçık Kitap'tadır ancak O bilir.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
اردوFateh Muhammad JalandhryHanya non-komersial
اور اسی کے پاس غیب کی کنجیاں ہیں جن کو اس کے سوا کوئی نہیں جانتا۔ اور اسے جنگلوں اور دریاؤں کی سب چیزوں کا علم ہے۔ اور کوئی پتہ نہیں جھڑتا مگر وہ اس کو جانتا ہے اور زمین کے اندھیروں میں کوئی دانہ اور کوئی ہری اور سوکھی چیز نہیں ہے مگر کتاب روشن میں (لکھی ہوئی) ہے
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
Bahasa IndonesiaKementerian Agama Di halaman baca saya Salinan tersimpan
Dan kunci-kunci semua yang gaib ada pada-Nya; tidak ada yang mengetahuinya selain Dia. Dia mengetahui apa yang ada di darat dan di laut. Tidak ada sehelai daun pun yang gugur yang tidak diketahui-Nya, tidak ada sebutir biji pun dalam kegelapan bumi dan tidak pula sesuatu yang basah atau yang kering, yang tidak tertulis dalam kitab yang nyata (Lauḥ Maḥfūẓ).
QuranEnc.com · Ministry of Religious Affairs · versi 1.0.1
Bahasa MelayuAbdullah BasmeihHanya non-komersial
Dan pada sisi Allah jualah anak kunci perbendaharaan segala yang ghaib, tiada sesiapa yang mengetahuinya melainkan Dia lah sahaja; dan Ia mengetahui apa yang ada di darat dan di laut; dan tidak gugur sehelai daun pun melainkan Ia mengetahuinya, dan tidak gugur sebutir bijipun dalam kegelapan bumi dan tidak gugur yang basah dan yang kering, melainkan (semuanya) ada tertulis di dalam kitab (Lauh Mahfuz) yang terang nyata.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
বাংলাMuhiuddin KhanHanya non-komersial
তাঁর কাছেই অদৃশ্য জগতের চাবি রয়েছে। এ গুলো তিনি ব্যতীত কেউ জানে না। স্থলে ও জলে যা আছে, তিনিই জানেন। কোন পাতা ঝরে না; কিন্তু তিনি তা জানেন। কোন শস্য কণা মৃত্তিকার অন্ধকার অংশে পতিত হয় না এবং কোন আর্দ্র ও শুস্ক দ্রব্য পতিত হয় না; কিন্তু তা সব প্রকাশ্য গ্রন্থে রয়েছে।
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
РусскийElmir KulievHanya non-komersial
У Него ключи к сокровенному, и знает о них только Он. Ему известно то, что на суше и в море. Даже лист падает только с Его ведома. Нет ни зернышка во мраках земли, ни чего-либо свежего или сухого, чего бы не было в ясном Писании.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
中文Ma JianHanya non-komersial
真主那里,有幽玄的宝藏,只有他认识那些宝藏。他认识陆上和海中的一切;零落的叶子,没有一片是他不认识的,地面下重重黑暗中的谷粒,地面上一切翠绿的,和枯槁的草木,没有一样不详载在天经中。
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
فارسیRowwad Translation CenterSalinan tersimpan
و کلیدهای [گنجینه‌های‌] نهان نزد اوست [و] جز او [هیچ کس] آن را نمی‌داند و [اوست که] آنچه را در خشکی و دریاست می‌داند و هیچ برگی [از درخت‌] نمی‌افتد مگر اینکه آن را می‌داند؛ و هیچ دانه‌ای در تاریکی‌های زمین و هیچ تر و خشکی نیست مگر اینكه در كتابى روشن [= لوح محفوظ] قرار دارد.
QuranEnc.com · IslamHouse.com · versi 1.1.3
KiswahiliAli Muhsin Al-BarwaniSalinan tersimpan
Na ziko kwake funguo za ghaibu; hakuna azijuaye ila Yeye tu. Na Yeye anajua kilioko nchi kavu na baharini. Na halidondoki jani ila analijua. Wala punje katika giza la ardhi, wala kinyevu, wala kikavu ila kimo katika Kitabu kinacho bainisha.
QuranEnc.com · versi 1.0.1
Ni Mwenyezi Mungu ndiye Mwenye ujuzi wa milango yote ya vilio ghaibu, visio juulikana na wengine. Hapana Mwenye kukusanya ujuzi wa hivyo ila Yeye, na anao wataka kuwapa baadhi yake. Naye ujuzi wake umekusanya vitu vyote vilioko nchi kavu na vilioko baharini. Wala halidondoki jani, jani lolote lile, ila Yeye analijua, wala haianguki mbegu chini ya ardhi, wala chochote kilicho kinyevu au kikavu, ila Yeye Subhanahu anakijua kwa utimilifu. Kauli hii inafahamisha kuwa kujua mambo ya ghaibu kuko kwa Mwenyezi Mungu, na funguo za hayo ziko kwake tu. Na mambo ya ghaibu ni mafungu mawili: Ghaibu Mut'laq ambayo hayumkini kutambulikana na akili, kama mambo yatakayo mfikia mtu katika mustakbali. Na Ghaib Nisbiy hizi ni siri za ulimwengu na viliomo ndani yake, na kuweza kuvitumia kwa maslaha ya watu. Ujuzi wa hayo huweza kughibu kwa vizazi kadhaa, kisha ukadhihiri.. Na funguo ya hizi pia ziko kwa Mwenyezi Mungu, humwezesha amtakaye katika waja wake wale wanao zama kuusoma ulimwengu. Na katika hayo ni haya ya uvumbuzi ambao tunauona anao ufikilia mwanaadamu kwa kuwezeshwa na Mwenyezi Mungu Mtukufu.
हिन्दीAzizul Haq al-UmariSalinan tersimpan
और उसी (अल्लाह) के पास ग़ैब (परोक्ष) की कुंजियाँ45 हैं, उन्हें उसके सिवा कोई नहीं जानता। तथा वह जानता है जो कुछ थल और जल में है और कोई पत्ता नहीं गिरता, परंतु वह उसे जानता है। और धरती के अँधेरों में कोई दाना नहीं और न कोई गीली चीज़ है और न कोई सूखी चीज़, परंतु वह एक स्पष्ट पुस्तक में (अंकित) है।
QuranEnc.com · versi 1.1.5
45सह़ीह़ ह़दीस में है कि ग़ैब की कुंजियाँ पाँच हैं : अल्लाह ही के पास प्रलय का ज्ञान है। और वही वर्षा करता है। और जो गर्भाशयों में है उसको वही जानता है। तथा कोई जीव नहीं जानता कि वह कल क्या कमाएगा। और न ही यह जानता है कि वह किस भूमि में मरेगा। (सह़ीह़ बुख़ारी : 4627)
TamazightRamdane At MansourHanya non-komersial
£uôeS tisura n tbavnit. Siwa Neppa itent Issnen. Iéôa i illan di lberr, di yill. Ur i$elli ifer siwa ma Iéôa t. Akken aâqqa di tillas n tmurt, tizzegzewt, ta$eôt, akw di tezmamt ipbegginen.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
ItalianoHamza PiccardoHanya non-komersial
Egli possiede le chiavi dell'invisibile, che solo Lui conosce. E conosce quello che c'è nella terra e nei mari. Non cade una foglia senza che Egli non ne abbia conoscenza. Non c'è seme nelle tenebre della terra o cosa alcuna verde o secca, che non siano [citati] nel Libro chiarissimo.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
PortuguêsSamir El-HayekHanya non-komersial
Ele possui as chaves do incognoscível, coisa que ninguém, além d'Ele, possui; Ele sabe o eu há na terra e no mar; e nãocai uma folha (da árvore) sem que Ele disso tenha ciência; não há um só grão, no seio da terra, ou nada verde, ou seco, quenão esteja registrado no Livro lúcido.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
BosanskiBesim KorkutHanya non-komersial
U Njega su ključevi svih tajni, samo ih On zna, i On jedini zna šta je na kopnu i šta je u moru, i nijedan list ne opadne, a da On za nj ne zna; i nema zrna u tminama Zemlje niti ičega svježeg niti ičega suhog, ničega što nije u jasnoj Knjizi.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
ShqipSherif AhmetiHanya non-komersial
çelësat e fshehtësive janë vetëm te Ai, atë (fshehtësinë) nuk e di kush pos Tij. Ai e di çka ka në tokë dhe në det, Ai e di për çdo gjeth që bie dhe s’ka kokërr në thellësi të tokës, s’ka të njomë dhe s’ka të thatë që nuk është (shënuar) në librin e qartë (LehviMahfud).
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
NederlandsSofian SiregarHanya non-komersial
Hij bezit de schatten van het onwaarneembare en niemand kent die, behalve Hij. Hij weet wat er op de aarde is en in de zee; en er valt nog geen blad of Hij weet ervan; en er is geen graankorrel in de duisternissen van de aarde; en niets vers en niets droogs, of het is in een duidelijk Boek.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
SoomaaliMahmud AbduhHanya non-komersial
Eebe Agtiisa waxaa ah Furaha waxa maqan wax og oon isaga ahayna ma jiro, wuxuuna Ogyahay waxa Barriga iyo Badda ku Sugan, wixii Caleena oo Dhacdana wuu Ogyahay, Xabbad Masaga ah oo Mugdiga Dhulka ku Sugan iyo wixii Qoyan ama Ingagan waxay ku Suganyihiin Kitaab Cad.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
HausaAbubakar GumiSalinan tersimpan
Kuma a wurin Sa mabũdan1 gaibi suke, babu wanda yake sanin su fãce Shi, kuma Yanã sanin abin da ke a cikin tudu da ruwa, kuma wani ganye ba ya fãɗuwa, fãce Yã san shi, kuma bãbu wata ƙwãya a cikin duffan ƙasã, kuma babu ɗanye, kuma babu ƙẽƙasasshe, fãce yanã a cikin wani Littãfi mai bayyanãwa.
QuranEnc.com · versi 1.2.2
1Lõkacin aukuwar abũbuwa na alheri da na azãba da rãyuwa da mutuwa da sauransu, bãbu wanda ya san su sai Allah. Wanda ya ce ya san wani abu na gaibi alhãli kuwa shĩ ba wani manzon Allah ba, to, kãfiri ne. haka kuma wanda yake cewa, Annabãwã sun san dukkan gaibi, kamar yadda Allah Ya sani, shĩ mã kãfiri ne.
ไทยKing Fahd ComplexHanya non-komersial
ปละที่พระองค์นั้นมีบรรดากุญแจแห่งความเร้นลับ โดยที่ไม่มีใครรู้กุญแจเหล่านั้น นอกจากพระองค์เท่านั้น และพระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในแผ่นดิน และในทะเล และไม่มีใบไม้ใด ร่วงหล่นลงนอกจากพระองค์จะทรงรู้มัน และไม่มีเมล็ดพืชใด ซึ่งอยู่ในบรรดาความมืดของแผ่นดิน และไม่มีสิ่งที่อ่อนนุ่มใด และสิ่งที่แห้งใด นอกจากจะอยู่ในบันทึกอันชัดแจ้ง
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
தமிழ்Jan Trust FoundationHanya non-komersial
அவனிடமே மறைவானவற்றின் திறவுகோல்கள் இருக்கின்றன. அவற்றை அவனன்றி எவரும் அறியார். மேலும் கரையிலும் கடலிலும் உள்ளவற்றையெல்லாம் அவன் அறிவான்; அவன் அறியாமல் ஓர் இலையும் உதிர்வதில்லை. பூமியின் (ஆழத்தில் அடர்ந்த) இருள்களில் கிடக்கும் சிறு வித்தும், பசுமையானதும், உலர்ந்ததும் (எந்தப் பொருளும்) தெளிவான (அவனுடைய) பதிவேட்டில் இல்லாமலில்லை.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
日本語Saeed SatoSalinan tersimpan
また、かれ(アッラー*)以外に知る者はない不可視の世界*の鍵1は、かれの御許にこそある。またかれは、陸と海にあるものも(全て)ご存知である。そしてかれがご存知にならずしては、葉一枚も落ちることがない。また、地面の暗闇の中にある種一粒であっても、あるいは湿っているものでも、乾いているもの2でも。(それらのことで)明白な書3の中に(記録されて)ないものは、ないのだ4。
QuranEnc.com · Rowwad Center · versi 1.0.13
1教友*イブン・アッバース*によれば、これはルクマーン章34の中で言及されている五つの知識のことであるという(アル=ブハーリー4778参照)。
2この「湿っているもの」「乾いているもの」には、「水場と砂漠」「芽生えるものと芽生えないもの」「生命のあるものと死んだもの」「つまり全てのもの」といった解釈がある(アル=バガウィー2:130参照)。
3「明白な書」とは、守られし碑板*のこと(ムヤッサル134頁参照)。
4同様のアーヤ*として、婦人章40、ユーヌス*章61、サバア章3も参照。
EnglishHilali & KhanSalinan tersimpan
And with Him are the keys of the Ghaib (all that is hidden), none knows them but He. And He knows whatever there is in the land and in the sea; not a leaf falls, but he knows it. There is not a grain in the darkness of the earth nor anything fresh or dry, but is written in a Clear Record.
QuranEnc.com · King Fahd Complex · versi 1.1.2
EnglishRowwad Translation CenterSalinan tersimpan
He alone has the keys of the unseen1; no one knows them except Him. He knows what is in the land and sea. Not a leaf falls without His knowledge, nor a grain in the darkness of the earth, nor anything moist or dry, but is [written] in a Clear Record2.
QuranEnc.com · Rowwad Center · versi 1.0.20
1Keys of the Unseen, such as the knowledge of the Hour; sending down of rain; knowledge of what is in the wombs. No one knows what one will earn for tomorrow, and where one will die. See 31:34.
2The Preserved Tablet.
EnglishM. M. Pickthall (1930)Hanya non-komersial
And with Him are the keys of the Invisible. None but He knoweth them. And He knoweth what is in the land and the sea. Not a leaf falleth but He knoweth it, not a grain amid the darkness of the earth, naught of wet or dry but (it is noted) in a clear record.
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial
EnglishA. Yusuf AliHanya non-komersial
With Him are the keys of the unseen, the treasures that none knoweth but He. He knoweth whatever there is on the earth and in the sea. Not a leaf doth fall but with His knowledge: there is not a grain in the darkness (or depths) of the earth, nor anything fresh or dry (green or withered), but is (inscribed) in a record clear (to those who can read).
Salinan Tanzil.net · tanzil.net/trans · penggunaan non-komersial

Tafsir al-Muyassar
Kompleks Raja Fahd
وعند الله -جل وعلا -مفاتح الغيب، أي: خزائن الغيب، لا يعلمها إلَّا هو، ومنها: علم الساعة، ونزول الغيث، وما في الأرحام، والكسب في المستقبل، ومكان موت الإنسان، ويعلمُ كلَّ ما في البر والبحر، وما تسقط من ورقة من نبتة إلا يعلمها، فكل حبة في خفايا الأرض، وكل رطب ويابس، مثبت في كتاب واضح لا لَبْس فيه، وهو اللوح المحفوظ.
Tafsir al-Muyassar, Kompleks Raja Fahd untuk Percetakan Al-Qur’an Al-Karim (bahasa Arab), disimpan di server kami.
Dengarkan dengan suara lain

Tekan Dengarkan, lalu ketuk foto mana saja: ayat yang sama berlanjut dengan suara baru. 26 qari memiliki rekaman per ayat di EveryAyah.com.

Musyari al afasiy · per ayat, setiap ayat disorot saat dibacakan (EveryAyah.com)
Tentang ayat ini
Surah
6. Al-An'aam الأنعام
Ayat
59 dari 165
Dalam Al-Qur’an
848 dari 6,236
Halaman
Juz
7 dari 30
Hizb
14 dari 60 · seperempat ke-2
Diturunkan
Di Makkah (surah Makkiyah)
Sujud tilawah
Tidak
Kata
31 dalam teks Utsmani
Bagikan kartu
وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ إِلَّا هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِى ظُلُمَٰتِ ٱلْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِى كِتَٰبٍ مُّبِينٍ۝٥٩
Dan kunci-kunci semua yang gaib ada pada-Nya; tidak ada yang mengetahuinya selain Dia. Dia mengetahui apa yang ada di darat dan di laut. Tidak ada sehelai daun pun yang gugur yang tidak diketahui-Nya, tidak ada sebutir biji pun dalam kegelapan bumi dan tidak pula sesuatu yang basah atau yang kering, yang tidak tertulis dalam kitab yang nyata (Lauḥ Maḥfūẓ).
Al-An'aam 6:59 · allahservants.com/id/quran/6/59
Ayat di sekitarnya
Halaman baca
6:57
قُلْ إِنِّى عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّى وَكَذَّبْتُم بِهِۦ مَا عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦٓ إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ ٱلْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْفَٰصِلِينَ
6:58
قُل لَّوْ أَنَّ عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦ لَقُضِىَ ٱلْأَمْرُ بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِٱلظَّٰلِمِينَ
6:59
وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ إِلَّا هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِى ظُلُمَٰتِ ٱلْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِى كِتَٰبٍ مُّبِينٍ
6:60
وَهُوَ ٱلَّذِى يَتَوَفَّىٰكُم بِٱلَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِٱلنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَىٰٓ أَجَلٌ مُّسَمًّى ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
6:61
وَهُوَ ٱلْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِۦ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُونَ
Teks Arab: Tanzil Uthmani 1.1, tanzil.net. Terjemahan: sumber dicantumkan di setiap kartu.